سطحهای غنیسازی اورانیوم
۳٫۶۷٪، ۲۰٪، ۶۰٪ و ۹۰٪ یعنی چه
چیست
غنیسازی یعنی بالا بردن سهم ایزوتوپ اورانیوم ۲۳۵ در اورانیوم؛ در اورانیوم طبیعی این سهم حدود ۰٫۷٪ است. واژهنامهٔ پادمان آژانس، اورانیوم زیر ۲۰٪ را «کمغنی» (LEU) و ۲۰٪ یا بیشتر را «پرغنی» (HEU) مینامد و پرغنی را «مادهٔ مصرف مستقیم» میشمارد.
۳٫۶۷٪: سقفی که برجام (پیوست ۱) برای غنیسازی ایران تا ۱۵ سال گذاشت، با ذخیرهای کمتر از ۳۰۰ کیلوگرم هگزافلوئورید اورانیوم تا این سطح. سوخت معمول نیروگاه زیر ۵٪ است.
۲۰٪: مرز کمغنی و پرغنی.
۶۰٪: بالاتر از مرز ۲۰٪؛ گزارشهای آژانس آن را پرغنی مینامند.
۹۰٪: آژانس (سند ۲۰۰۵) مینویسد اورانیوم ردهٔ سلاح معمولاً بیش از ۹۰٪ ایزوتوپ ۲۳۵ دارد.
چرا امروز مهم است
- برآورد آژانس تا ۲۳ خرداد ۲۵۸۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵): ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰٪ و ۱۸۴٫۱ کیلوگرم تا ۲۰٪. آژانس ۴۳۲٫۹ کیلوگرم از آن ۴۴۰٫۹ کیلوگرم را راستیآزمایی کرده بود.
- ۱۰ شهریور ۲۵۸۵ (۱ سپتامبر ۲۰۲۶): آژانس میگوید به دلیل نبود دسترسی نمیتواند دربارهٔ اندازه، ترکیب یا محل فعلی ذخیرهٔ اورانیوم غنیشدهٔ ایران اطلاعاتی بدهد.
منبعها
- IAEA Safeguards Glossary, 2001 Edition, items 4.12, 4.13تعریف کمغنی و پرغنی
- IAEA-TECDOC-1452 (June 2005), section 2.1اورانیوم طبیعی، سوخت نیروگاه، ردهٔ سلاح
- S/RES/2231 (2015), JCPOA Annex I, section A, paras 5 and 7سقف ۳٫۶۷٪ و ذخیرهٔ ۳۰۰ کیلوگرم
- IAEA Board of Governors, GOV/2026/50 (1 Sep 2026), paras 27-28 and note 17برآورد ذخیره تا ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵